Nútímalist
Til baka
Í kring um 1960 urðu þáttaskil í mydlist. Listamenn höfðu verið að gera margvíslegar tilraunir með ný tjáform í leit sinni að fagurgildi og umræðugrundvelli. Oft var árangur þeirra þó lítið annað en nafnið eitt, eða tískufyrirbrigði. Dæmi um það eru dægurstefnur, sem oftar en ekki líða undir lok án þess að nokkur taki eftir því.

Í málaralist hefur Ný-Abstrakt einkum birst í Assemblange, sem er listaverk gert úr samsafni alls kyns óskyldra hluta. Á eftir þeim fylgdu svo heilar Umhverfur, Environments, þar sem áhorfandinn hafði listaverkið allt umhverfis sig og var það þá fólgið í einhvers konar listrænni húsgangaskipan og lýsingu sem allt myndaði samfellt umhverfi, raunverulegt eða ímyndar. Neo-Figurtevismi er eitt formið, sem reynir að brúa bilið sem myndaðist þegar Abstract-listin var nær allsráðandi - bilið milli listarinnar og mannllífsins og er hér þó fátt eitt upp talið.

Einkum beindist áhuginn að pólitískum vandamálum og ádeilu. Þessir ungu menn eru reiðir, vaxa upp úr stúdentaóeirðum og gerast blysberar óeirðastarfsemi. Þeir taka upp nýjan stíl með ferskri litatækni og skeyta ljósmyndabrotum inn í til að undirstrika ádeilu sína. Í slíkum öfgum verður erfitt að greina á milli nýrra listastefna og annarra verka annars vegar og höfunda sem ekki er hægt að kalla listamenn eða listaverk. Á hitt ber að líta að endurvakning listastíla hlýtur alltaf að vera eftið ef hún er á annað borð möguleg þó ekki væri nema vegna gjörbreyttra aðstæðna í þjóðfélaginu.

Neo-Dadaismi nær t.d. aldrei að endurtaka eyðingarmátt og hugmyndaauðgi gömlu Dadahreyfingarinnar. Því virðist ádeilutónn Neo-Dadaismans slappur og hneykslar engan þar sem slík fyrirbæri eru orðin hversdagsleg í samtímalistinni, enda er ef til vill ekki síður verið að reyna að ná gamansömum áhrifum. Dæmi um þetta er listamaðurinn Christo Javacheff, sem heldur áfram þaðan sem Dadaistinn Man Ray byrjaði forðum, þþegar hann pakkaði inn saumavél og sagði vera listaverk.

Christo er frægur fyrir þá áráttu sína að pakka öllu inn í umbúðir og binda snæri rækilega utan um allt. Hann virðist tíbúinn að pakka öllu inn, hvort sem það er samlagningarvél eða kílómetralangur kafli af austurströnd Ástralíu. Tilgangur Christo er sá sami og Dadaistanna forðum, að vekja óróakennd með því að búa hið hversdagslega í óvenjulegar búning.

Síðast uppfært 29-04-2001
© Aðalbjörg María Ólafsdóttir