Byggingalist
Til baka

Á millistríðsárunum átti sér stað uppreisn gegn hefðbundinni byggingarlist samfara breytingum í myndlistinni, og nútíma byggingarlist ruddi sér til rúms. Menn voru duglegir að koma djörfum hugmyndum í framkvæmd og könnuðu möguleika eins konar strengjasteypu, byggðu skýjakljúfa og notuðu gler í útveggi.

Þó nútíma byggingarlist ræki mið af stílbrigðum myndistar valdi hún sér afmarkað svið og byggði að mestu á hollenska Nýforminu. Frumkvöðlar þeirrar stefnu voru hollenskir arkitektar og áhugahópur í keing um tímariðið De Stijl, sem vann að hönnun bygginganna sem sjálfstæðu þrívíðu myndlistarverki. Hugmyndirnar bárust fljótt til Þýskalands og til varð hinn eiginlegi Functionalismi í kring um Bauhaus-skólann. Formið á að fylgja nutjagildinu sögðu þeir í andstöðu við sjónarmið 19. aldarinnar - sveigja skyldi til nútímans. Vegna nytjalisthefðar snéru þeir sér að innviðunum því húsið skyldi vera starfvettvangur fólks. Tilgangur byggingarinnar skyldi fyrst kannaður og skelin síðan hönnuð utan á hann. Í fyrstu horfði nytjastefnan einhliða á nytjagildið. Enginn hlutur gat haft nytjagildi nema vera vinkilréttur og fegurð var einungil fólgin í ferköntuðu formi og einfaldleika.

Á síðari árum hefur orðið breyting á þessu og nútíma byggingarlist fengið meiri fjölbreytni og tilbrigði í sveigðum línum og hvolfum og nálgast í síauknum möguleikum frjálsa mótun myndlistar. Þá vex þeirri stefnu mjög fylgi að bygging eigi að vaxa lífrænt upp úr umhverfi sínu, miða skuli við veðráttu og byggingin falli inn í náttúruna.

Saga nútíma byggingalistar er saga tiltölulega fárra hugmyndaríkra manna sem gerðu djarfa uppreisn gegn rótfrónum skólafræðum. Frá þessum miklu meisturum eru flestar nýungar komnar.

Einn af elstu og frægustu arkitektunum er Bandaríkjamaðurinn Frank Lloyd Wright. Hann var ekki virtur af samtíð sinni heldur misskilinn og skorti verkefni. Það er ekki fyrr en á síðari árum að verk hans eru metin að verðleikum. Margir telja að Wright hafi verið mestur allra húsameistara nútímans, fulltrúi sjálfstæðrar sköpunar sem lætur ekki hefta sig í nein reglustikufræði.

Margir fleiri listamenn áttu þátt í framþróun byggingalistarinnar s.s. .....



 

Síðast uppfært 29-04-2001
© Aðalbjörg María Ólafsdóttir