| Pieter
Bruegel fæddist í Hollandi 1525. Sagan segir að
hann hafi verið munaðarlaus og snemma farið á
flakk út á þjóðvegina. Hann var glaðvær
og kallaður Káti-Pétur af vinum sínum.
Hann hóf nám hjá málarameistara og var
um leið vikadrengur og barnfóstra fyrir hann. Um 1550
öðlast hann sveinsréttindi og er tekinn sem fullgildur
bróðir í gildi heilags Lúkasar í
Antwerpen og þar með mátti hann nota eigið
listamannsnafn, setja upp verkstofu og ráða ferðum
sínum.
Hollensk list horfði á
þessum tíma til Ítalíu, vöggu
Endurreisnarinnar, og héldu margir ungir listamenn þangað
til að kynna sér list ítölsku meistaranna
og vorið 1551 fer Bruegel suður á bóginn.
Hann virðist þó ekki hafa verið þar
lengi en þegar hann kemur heim aftur vinnur hann í
fyrstu að teikningum sem koparstungumeistari í Antwerpan
gefur út. Því næst vinnur hann myndir
eftir málsháttum, sem er kjörin leið til
að skyggnast á bak við tjöldin, því
þar er reynsla kynslóða dregin saman í
einn kjarna. Myndin "Blindur leiðir blindan" er
ein þeirra þar sem blindingjarnir, í búningum
hinna ýmsu stétta leiða hver annan í
blindni og liggja brátt allir í einni kös.
Blinda fólkið í myndum Bruegel á enga
sína líka. Bruegel málar hvern málsháttinn
af öðrum og sýnir í myndunum breyskleika
mannsins. 27 ára er Bruegel orðinn fullveðja listamaður
og búinn að finna sér farveg fyrir listsköpun
sína. Hann flyst nú til Brüssel og málar
lífið eins og það var í kring um hann
- þar sem aftökusveitir, gráar fyrir járnum,
fóru um héruð Hollands og bældu niður
hverja hreyfingu fólksins. Hann fór um sveitir landsins
til að sjá lífið eigin augum, bændurna
á hátíðum og brúðkaupum. Þar
veitti hann athygli hátterni fólksins, hvernig það
drakk og dansaði og færði það svo yfir
á léreftið hjá sér.
Ólíkt list 16. aldar
sem var öprum þræði trúarleg, list
kirkju og auðstéttar, dunar dansinn í bændamyndunum
feimnislaust. Þykk vaðmálspils kvennanna sveiflast
um bústnar lendar og karlarnir bústnir og vel kýldir.
Í málverkum Bruegel er alltaf þessi dreifing
efnisins. Frásögninni er ekki þrýst að
áhorfandanum heldur verður áhorfandinn að
nema allan margbreytileikann. Þó mikið sé
um að vera, fjöldi fólks og fénaðar,
verður þó aldrei nein ringulreið á
myndfletinum. Myndbyggingin er einföld í aðalatriðum
en mörg smáatriði í kring eru látin
undirstrika hana.
Bruegel er líklega fyrsti
málari Evrópu sem málar landslag í
snjó. Í þeim myndum er um að ræða
innlifun þess hugblæs sem snjórinn færir
með sér.
Myndir Bruegel túlka veraldlega
hluti, það góða og áþreifanlega.
Hann er maður hins nýja tíma, siðbótar
og upplýsingaaldar og má því með
réttu kalla hann fréttamann síns tíma.
Bruegel gerði margar myndir
sem gaman er að skoða.
|