Bauhaus

Hollenska nýformið hefur haft mikil áhrif á allan smekk og nytjagildi einfaldra lína þess ríkir í nútíma byggingarlist og iðnhönnun. Það öðlaðist umsköpun í fyrirtækinu og skólanum Bauhaus í Dessau í Þýskalandi undir forystu húsameistarans Walters Grepius. Hann safnaði til sín fremstu snillingum í Abstrakt-formsköpun til fyrirtækjahalds. Þar voru listamenn sem honum þótti vera að gera góða hluti s.s. í byggingarlist, prentlist, húsgagnateiknun, vefnaði, málmsmíði og fleiri greinum - og með þeim stofnaði hann Bauhaus 1919. Bau-haus merkir stofnun uppbygginga eða nýsköpunar. Þar var lagt kapp á að kanna ýmis efni, áhrif lita og forma, hreyfi og ljósáhrif, notagildi hluta, framleiðslumöguleika með hjálp véla o.fl. Athuganir þessar leiddu af sér ýmsar niðurstöður em hafa síðan orðið undirstaða listkennslu víða um lönd.

Bauhaus skólinn var byggður upp á forskóla, síðan valdi nemandinn sér einhverja ákveðna grein. Kennarar hans voru myndlistamaður og handverksmaður og framhaldsnámið fól í sér víðtæka listræna þjálfun og um leið fullgeil iðnnám í valgreininni. Þannig komu út úr skólanun handiðnaðarmenn með þroskuð listræn sjónarmið og listamenn með staðgóða efnis og verkþekkingu.

Í Bauhaus-skólanum voru hannaðir ýmsir hlutir til daglegra nota, húsgögn og hús. Þeir miðuðu hönnunina við notagildi hlutarins. Húsg-gnin voru miðuð við þægindi fyrst og fremst, húsin hönnuð eftir þeirri starfsemi sem þar átti að fara fram. Formin voru einföld, byggð á rétthyrningum sem raðað var saman af miklum hagleik. Þeir sameinuðu nytjagildi, fagurgildi og framleiðsluhæfni hlutarins, huguðu að staðlaðri framleiðslu og nýjum byggingar- og smíðaefnum.

Meðal þess sem kom fram sem ný hönnun hjá Bauhaus var margt sem við þekkjum í dag s.s. Ópalglerið í sjósakúplum (eldhúsum, baðherbergjum og á göngum, Plexigler, Stálrör í húsgagnagrindum, Ljósleturborðinn - til flutnings auglýsinga t.d. á húsum, söluturnum o.fl.

Þessi stefna Bauhaus-manna fékk nafnið Functionalismi.

Smám saman var þrengt að seofnuninni af opinberri hálfu. Þýskir þjóðernissinnar litu á skólann sem erkióvin sinn í menningarmálum og kennana uppreisnargjarna áróðursmenn. Árið 1932 ná nasistar meirihluta í borginni og skólanum var lokað. Hitler kemst til valda og margir kennarar skólans velja þann kostinn að fara í útlegð.

Margir listamenn komu við sögu í Bauhaus.