Butasaumur

Bútasaumur
Vefleiðangur
eftir
Aðalbjörgu Maríu Ólafsdóttur

Kynning:

Námskeið fyrir byrjendur. Markmiðið er að þátttakendur:

- læri undirstöðuatriði í bútasaumi
- læri að nota viðeigandi áhöld
- þjálfi verklag til áframhaldandi vinnu í bútasaumi
- verði sjálfbjarga í verki

Á þessu námskeiði ætlum við að kynnast bútasaumi, bæði í sögulegu samhengi og forsendur saumaskaparins. Nemendur fá nokkra innsýn í það hvernig þessi aðferð þróaðist og hvert hráefni var sótt. Þessi saumaskapur á sér sögulegar forsendur og lifir góðu lífi enn þann dag í dag því hann höfðar til fólks á öllum aldri hvar sem er í heiminum - á sér engin landamæri en mótast á mismunandi hátt eftir búsetu, viðhorfum og mörgum öðrum atriðum.
Í bútasaumi eru til mjög mörg grunn munstur sem byggt er á og útfærð eru eftir aðstæðum og smekk þess sem vinnur verkið og á þessu námskeiði tökum við fyrir eitt þeirra og útfærum það hver á sinn hátt. við kynnumst þeim aðferðum og áhöldum sem notuð eru og fáum innsýn í það verklag sem notað er og hentar best, til að árangurinn verði sem bestur og skemmtilegastur. Einnig er ástæða til að kynna fyrir þátttakendum möguleika höfunda á varðveislu endurminninga um verkefni sem þeir hafa unnið.

Þessu námskeiði er fyrst og fremst ætlað að koma fólki af stað við vinnuna og stefnt að því að þeir fái þann grunn sem til þarf til að geta síðan haldið áfram að vinna hliðstæð verkefni eftir efni, ástæðum og áhuga. Einnig gæti þetta námskeið verið undanfari frekari kennslu í bútasaumi innan skóla eða utan.

Hér verður reynt að setja efnið upp á aðgnengilegan hátt þannig að þeir sem vilja geti unnið eftir því skref fyrir skref og haft af því stuðning við vinnuna. Rétt er að geta þess að hér er ekki um tæmandi umfjöllun að ræða um svo viðamikið viðfangsefni sem bútasaumur er, heldur aðeins brot af toppi ísjakans í allri þeirri umræðu, bókum og tímaritum sem til er, því þetta er alþýðulist í stöðugri þróun - með vísan til fortíðar.

Efst á síðu

Verkefni:

Verkefni námskeiðsins er bútasaumur, þ.e. aðferðin og uppröðunin og er þátttakendum gert að hanna verkefni sem gert er með þeirri aðferð og nota þá munsturgerð sem hér er fjallað um - bjálkakofamunstur.

Viðfangsefnið getur verið mynd, veggteppi, rúmteppi og margt fleira og er það þá val hvers og eins að ráða fram úr því og hafa sjálfir val hvað varðar efni og uppröðun ferninganna. Hér ráða efni, aðstæður og hugmyndaflug ferðinni.

Þátttakandinn vinnur verkefnið og nýtur við það handleiðslu kennarans á námskeiðinu.

Efst á síðu

Bjargir:

Ýmsar handbækur eru til um þetta viðfangsefni og eru þær til í hannyrðaverslunum og sérverslunum. Ef frekari áhugi er fyrir hendi er létt verk að gerast áskrifand að fagtímaritum.

Slóðir á Netinu:

Bækur um bútasaum

America's largest quilt shop and favorite quilting supplies catalog.

Virka

Guest Quilt Gallery

Quilt Art Gallery

Að velja liti fyrir bútasaum

Ýmis munstur til að reyna litasamsetningar

Hvernig á að sauma hin ýmsu munstur

Bútasaumur með börnum

Bútasaumur og jólin - Jólasveinasaga

Bútasaumur með börnum - hugmyndir fyrir foreldra og kennara

Tölvur og bútasaumur

Bútasaumur og stærðfræði

Tengingar í marga bútasaumsvefi og ýmsar upplýsingar

Efst á síðu

Munsturgerð

Frá upphafi hefur maðurinn haft vissa þörf fyrir að skapa. Hann hefur gert sér klæði og áhöld úr því sem hann hefur haft innan seilingar eða orðið sér úti um hráefni og unnið síðan úr því það sem hann hefur vanhagað um hverju sinni. Maðurinn bætir á sig klæðum í kulda eða fækkar fötum í hita. Hann breiðir ofan á sig ábreiðu sér til skjóls og skreytir hús sitt með myndum. Ein af þeim aðferðum sem notaðar hafa verið í aldaraðir til að búa til slíka nytjahluti til heimilisins er bútasaumur og er það sú aðferð sem er hér til umfjöllunar. Teppi eða myndir eru saumaðar saman úr efnisræmum eða bútum eftir mismunandi munstrum. Frumherjarnir voru yfirleitt efnalitlir og þurftu að nýta það sem til var. Eiginleikar munstursins gerðu það að verkum að hægt var að nýta svo til alla efnisafganga og gömul föt. Með þessari aðferð gerði fólk sér ábreiður og lífgaði upp á frumstæð híbýli sín og var hagnýtt gildi þessara verka ótvírætt. Það hefur líka eflaust verið hvíld frá amstri dagsins að setjast niður við arineldinn og sauma fyrir sig og sína.
Munstrið sem við skoðum hér er Bjálkakofamunstur

Efst á síðu

Efni og áhöld

Hvað þarft þú að hafa?
Hér eru upplýsingar um efni og áhöld sem þú þarft að hafa þegar þú saumar bútasaum.

Efst á síðu

Ferli:

Nú þegar þú hefur séð mismunandi útfærslur og möguleika í uppröðun ferninganna getur þú farið að skipuleggja þitt verkefni.

Hvernig efni ætlar þú að velja - röndótt, köflótt, rósótt, einlitt? Í hvaða litum á það er vera - hvernig raðast þessir mismunandi litir saman og hvernig raðast ferningarnir sjálfir saman í eina heild - teppi/mynd? Þær eru margar spurningarnar sem þarf að svara. Efnisvalið mun hafa mikil áhrif á útlit teppisins í heild, hvort það er nýtískulegt, gamaldags, villt eða hefur rólegt yfirbragð.

Dökki helmengur bjálkakofamunstursins er oft hafður aðeins stærri en sá ljósi til að jafna þau áhrif á augað að dökkir hlutir virki minni en ljósir - þá verða fletirnir jafn stórir að sjá.

Það þarf að vera búið að þvo allt efni sem notað er í bútasaum þannig að það hafi þegar látið frá sér umfram lit, hlaupið og gengið til (það sem á annað borð gerir það) svo sá mismunur og litur eigi ekki eftir að aflaga teppið við fyrsta þvott.

Hönnun
Að skera niður efni
Að sauma
Samsetning
Að brydda
Að merkja

Efst á síðu

Fleiri munsturgerðir

Það eru til mörg fleiri munstur en bjálkakofinn. Þegar við höfum fengið nokkra þjálfun í að sauma einföld munstur er gaman að því að spreyta sig á erfiðari og flóknari munsturgerðum og eru hér nokkur sýnishorn.

Efst á síðu

Mat:

Verkefnið er skoðað og metið sameiginlega af nemandanum og kennara hans og reynt að gera sér grein fyrir því hvað tókst og hvað hefði mátt betur fara. Þar sem hér er um námskeið fullorðinna að ræða og ekki er gefið fyrir vinnu verkefnisins í einkununn eða með öðru matstæki, er verkefnið sem slíkt ekki metið frekar.

Efst á síðu

Niðurstaða:

Það er von mín að þessi umfjöllun muni verða þeim til gagns og fróðleiks sem hyggja á bútasaum í framtíðinni fyrir sig og sína. Ef svo verður, hefur hún náð tilgangi sínum. Möguleikarnir eru óendanlegir, ekki aðeins sem tómstundir í heimahúsum heldur ekki síður í félagsstarfsemi. Ef skreyta á félagshús eða vinna að fjáröflun fyrir einhverja starfsemi er bútasaumur kjörið samvinnuverkefni. Hægt væri t.d. að safna saman gömlum skyrtum og sauma úr þeim teppi í tískutímabilum eða litaröð. Einnig er hægt að vinna teppi þar sem viðfangsefnið væri spariföt og hversdagsföt. Árstíðirnar eru kjörið viðfangsefni. Karlmenn komi með gömlu hálsbindin sín og þeim síðan raðað í munstur t.d. eftir tískutímabilum eða hljómlistartímabilum, og fleira mætti telja. Þannig eru möguleikar og verkefni óþrjótandi og kostnaður getur verið í algjöru lágmarki en kostnaðurinn er alltaf mikið mál í félagsstafi. Slík verkefni geta verið félagslega þroskandi og komið ótrúlega mörgum hugmyndum í teppi auk þess að veita fólki yndi og ánægju við samsetninguna.

Mörg dæmi eru um slík verkefni en einn trúflokkur - Amish-fólkið, sker sig þó úr í verkefnum sínum hvað varðar litaval og munstur. Þau halda sig við einfaldleikann eins og í lifnaðarháttum sínum, nota dökka liti og afmarka gjarnan teppin með heitum dökkum litum. Þegar þau sauma bjálkakofamunstur hafa þau gjarna dekkri helming ferningsins einlitann og hinn í mismunandi litum. Þau nota ekki áprentuð efni heldur ofin, köflótt eða röndótt.

Ég vona að þið hafið haft gagn og gaman af því að vinna þetta verkefni og séuð einhvers vísari um bútasaum og einkenni hans. Gangi ykkur vel við saumaskapinn!

Efst á síðu